نهجالبلاغه، كاملترين كتاب در معرفی شگفتیهای جهان است
حجتالاسلام حسنرضا رضايی، پژوهشگر قرآنی و مدرس حوزه و دانشگاه در بيرجند در گفتوگو با خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا) شعبه خراسان جنوبی در رابطه با شگفتیهای پزشكی نهجالبلاغه گفت: در بحث اعجاز علمی قرآن يا احاديث با گزارههای علمی روبهرو هستيم كه میتوان آنها را به سه دسته تقسيم كرد، برخی از اين گزارههای علمی اعجاز علمی، برخی ديگر شگفتیهای علمی و برخی ديگر اشارات علمی هستند.
|
وی افزود: هر كدام از اين گزارهها دارای تعاريف خاص خود هستند، برخی اين طور مطرح كردهاند كه مطلبی که در نهجالبلاغه مطرح شده و علوم جديد هنوز به آن دسترسی نيافته اعجاز علمی است، برخی ديگر میگويند كه اعجاز علمی اين است كه در آن زمان حضرت علی(ع) مطلبی مطرح كرده كه بعد از ساليان كشف شده است.
حجتالاسلام رضايی ادامه داد: گروه ديگری نيز اظهار میكنند كه اين مسئله شگفتیهای علمی است بهطوری كه مطالبی گفته شود كه عقل بشری آن زمان به آن نرسيده باشد، برخی ديگر نيز اشارات علمی را اين طور تعريف میكنند كه گزاره علمی كه در مجامع علمی آن زمان وجود داشته باشد، اما مولا علی بن ابی طالب(ع) به شكل صحيحتر آنها را بيان كند.
وی در پاسخ به اين سؤال كه هدف امام علی(ع) از اشاره به اين مسئله چه بوده است؟ اظهار كرد: اين مسائل در راستای خداشناسی بيان شده و گزارههای علمی مورد بيان اميرالمؤمنان(ع) با اين هدف بوده كه خداشناسی ميان مردم تقويت شود.
اين پژوهشگر قرآنی تصريح كرد: برای مثال امام علی(ع) برای تقويت خداشناسی و پیبردن مردم به شگفتیهای خلق در خطبه حكمت هشتم نهجالبلاغه میفرمايد: اعجبوا لهذا الانسان ينظر بشحم و يتكلم بلحم و يسمع بعظم و يتنفس من خرم؛ تعجب كنيد از شگفتیهای انسان كه با پارهای «پی» مینگرد و با «گوشت» سخن میگويد و با «استخوان» میشنود و از «شكافی» نفس میكشد. مطرح كردن اين موارد به معنای تأكيد امام علی(ع) بر عظمت خداوند و بزرگی خلقت است.
حجتالاسلام رضايی دومين هدف امام علی(ع) از بيان اين مسائل را اعجاز علمی در گفتار علوی دانست و عنوان كرد: به اين معنا كه امام میخواهد به مردم بفهماند كه حرفها و علم معصومين مثل حرفهای بشری نيست و علم آنها نيز برگرفته از علم بشری نمیتواند باشد.
وی با اشاره به اينكه مطرح كردن اين موضوعات بهويژه موضوعات علمی از سوی معصومان امری مافوق بشری است، گفت: اين امر نشان میدهد كه علم از زمان نبوده و اين امر اثباتی برای اعجاز علمی آنها است تا چند قرن قبل دانشمندان هنوز به اين نكته پینبرده بودند كه انسان با استخوان میشنود، در حالی كه امام علی(ع) اين موضوع را مطرح كرده بود، در سالهای بعد دانشمندان به اين نتيجه رسيدند كه انسان از چند استخوانريزی كه داخل گوش نهفته شده چون استخوان ركابی، چكشی و سندانی میشنود.
اين پژوهشگر قرآنی تصريح كرد: هدف ديگر امام علی(ع) از بيان اين مسائل اين بوده است كه سلامتی و تندرستی مقدمهای بر طاعت و بندگی باشد؛ در اين ميان حتی امام به ورزش اشاره و علت آن تقويت بدن انسان برای بندگی خداوند میداند بهگونهای كه در روايتی امام علی(ع) فرموده است كه اگر مردم در مصرف خوراك ميانهروی كنند بدنهای آنها سالم و محكم میشود.
حجتالاسلام رضايی با بيان اينكه امام علی(ع) در نامه 45 نهجالبلاغه به پرخوریهای استانداری خود اشاره میكند، گفت: نامهای از آن امام(ع) به عثمان بن حنيف كه عامل او در بصره بود، وقتی شنيد به مهمانی قومی از مردم بصره دعوت شده و به آنجا رفته، در اين نامه آمده است: ای پسر حنيف به من خبر رسيده كه مردی از جوانان بصره تو را به سوری فرا خوانده و تو نيز بدانجا شتافتهای سفرهای رنگين برايت افكنده و كاسهها پيشت نهاده.
وی افزود: حديث زيبايی از امام علی(ع) در نهجالبلاغه وجود دارد كه میفرمايد: مادامی كه درد و بيماری تو قابل تحمل است، تحمل كن و در حديث ديگری آورده است كه خوردن دارو به مثابه استفاده از صابون است همانطور كه صابون لباس انسان را تميز میكند، اما عمر لباس را كم میكند.
اين پژوهشگر قرآنی پيرامون مسئله آفرينش انسان و مراحل آن در نهجالبلاغه گفت: در قرآن كريم پيرامون آفرينش انسان به خاك اشاره شده اما در نهجالبلاغه به انواع خاك و آبهای مختلف چون آبهای شيرين و شور و خاكهای سخت و سفت اشاره شده آنچنانكه وقتی قرآن و نهجالبلاغه در كنار هم مطالعه شود گويی مولا قرآن را تفسير میكند.
حجتالاسلام رضايی اظهار كرد: در بحث شيرخوارگی امام علی(ع) در نهجالبلاغه در راستای خودشناسی و آگاهی از قدرت خداوند مسئله علاقه فطری نوزاد را به پستان مادر مطرح و بهصورت تلويحی به هدايت تكوينی اشاره میكند، همچنين در خطبه پنجم علاقه به مرگ را در انسان به علاقه طفل به پستان مادر تشبيه میكند.
وی در رابطه با حواس ويژه در نهجالبلاغه چون زبان، چشم، گوش و بينی نيز يادآور شد: امام علی(ع) پيرامون چشم در خطبه اول میفرمايد: خداوند وسيله تشخيص رنگها و جنسهای مختلف را در اختيار انسان قرار داد. امام اول شيعيان در خطبه 65 فرمود: هر بيننده جز خدا از مشاهده رنگهای ناپيدا و اجسام بسيار كوچك ناتوان است. به اين معنا كه چشم انسان برخی از رنگ را ديده و برخی ديگر را نمیبيند به طوری كه انسان نمیتواند مادون قرمز و مافوق بنفش را مشاهده كند و همچنين در همان خطبه آمده است: هرشنوندهای جز خدا در شنيدن صداهای ضعيف كر و در برابر صداهای قوی ناتوان است.
فَليُبَلِّغِ الحاضِرِالغائِبَ وَالوالِدِ الوَلَدَ الی یُومِ القِيامَة