اميرالمومنين على عليه السلام قول را با عمل همراه كرد و از علاقه مندترين افراد به كار بود او از كار خسته و دلزده نمى شد حتى در ايام خلافتش ‍ شيوه اش را تغيير نداد و همچنان كار مى كرد زمين شخم مى زد و چاه حفر مى كرد و به زراعت مى پرداخت مردى اميرالمومنين را با بار شترى از هسته خرما ديد از او پرسيد:

چه حمل مى كنى ؟امام فرمود:صد هزار نهال خرماست .

امام على عليه السلام با كوله بارى از هسته خرما مى رفت به او گفتند:اى ابوالحسن !چه با خود دارى ؟امام فرمودند:اگر خدا بخواهد نخلهاى خرماست و حضرت همه آن هسته هاى خرما را مى كارد و دانه اى را باقى نمى گذارند و به خاطر تلاش و پشتكارش بى نيازترين شخص زمان خود بود و گفته اند:وى هزار بنده را با دسترنجش آزاد كرد.

با وجود كارهاى فراوان و تلاش توانفرسايى كه در مزرعه جامعه و دولت داشت هيچگاه وظيفه تربيتى خود در داخل خانواده فراموش نمى كرد او به خانواده اش در كارهاى خانه كمك مى كرد گفته اند:كه اميرالمومنين عليه السلام هيزم جمع مى كرد و آب مى آورد و جارو مى زد.اميرالمومنين عليه السلام در كنار كارهاى زياد خود در اداره امور كشور وظيفه تامين معاش ‍ خانواده اش را فراموش نمى كرد در حالى كه مى توانست نيازهاى خود را از بيت مال تامين كند.

امام هميشه راه سخت و دشوار را انتخاب مى كرد تا به نسلهاى آينده درسى را بياموزد كه در طول زندگى شان آن را به خاطر داشته باشند امام عليه السلام كار را دوست مى داشت و مى فرمود:
ان الله يحب المحترف الامين ؛ خداوند كارگر امين را دوست مى دارد.
و هموست كه مى فرمايد: الداعى بلا عمل كالرامى بلاوتر ان تتعب فى البر فان التعب يزول والبر يبقى (آنكه كه ديگران به كارى فرا خواند و خود بدان عمل نكند مانند تيراندازى است كه از كمان بى زه افكند اگر در خوبى خود را خسته كنى خستگى از بين مى رود و خوبى باقى مى ماند)

با وجود تلاش زياد و خستگى ناشى از كار چنان مى نمايد كه گويى كارى نكرده است و شعار حضرت اين بود:اذا فعلت كل شى ء فكن كمن لم يفعل شيئا؛ هر كارى را كه انجام مى دهى مانند كسى باش كه كارى انجام نداده است .آرى امام عليه السلام پايان راه را آغاز مراحل ديگر قرار مى دهد.و اين نهايت اشتياق و علاقه اى است كه انسان مى تواند نسبت به كار در خود داشته باشد.و چرا نه ؟وقتى كار در بسيارى از اوقات در رديف حسب و نسب بلكه مرتبه اى بالاتر از آن قرار مى گيرد؛

هموست كه مى فرمايد:
من ابطابه عمله لم يسرع به حسبه (آنكس كه عملش او را به جايى نرساند حسب و نسبش او را به جايى نخواهد رساند.)

منبع:

کتاب اندیشه های اقتصادی در نهج البلاغه